Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνουν οι γονείς είναι να αποδεχθούν ότι δεν θα επιβάλουν στα παιδιά τους την απόφαση για την επιλογή σπουδών κι επαγγέλματος. Μπορούν φυσικά να πουν τη γνώμη τους, ως άνθρωποι με μεγαλύτερη εμπειρία και γνώσεις, αλλά πρέπει να είναι αποδεκτό ότι τα παιδιά θα πάρουν τις τελικές αποφάσεις. Οφείλουν, μέσα σε κλίμα αλληλοκατανόησης και αλληοσεβασμού να συζητήσουν με τα παιδιά τους για τις καλύερες δυνατές επαγγελματικές διαδρομές στο μέλλον.

Σίγουρα οι γονείς του κάθε παιδιού έχουν καλύτερη γνώση για τις προτιμήσεις, τις κλίσεις και τις ικανότητες του παιδιού τους. Για το λόγο αυτό πρέπει ν’ αφιερώσουν χρόνο και ενέργεια στην αναζήτηση κατάλληλων σπουδών κι επαγγέλματος. Πρέπει να είναι ενεργοί στη ζωή των παιδιών και να συζητήσουν με ειδικούς και εκπαιδευτικούς για τα σχετικά ζητήματα.

Τα βασικά δεδομένα ή κριτήρια που αφορούν τη σωστή επιλογή σπουδών κι επαγγελμάτων είναι τα παρακάτω:

  1. Αυτογνωσία για τα ενδιαφέροντα, τις προτιμήσεις, τις κλίσεις, τα ταλέντα, τις επιδόσεις, τις ικανότητες, τις δεξιότητες, τη θέληση, τις αξίες και τη γνώση του βαθμού ταύτισής τους με σπουδές κι επαγγέλματα
  2. Προοπτικές των επαγγελμάτων, των συνθηκών και αμοιβών εργασίας
  3. Οικογενειακά και οικονομικά δεδομένα
  4. Εκπαιδευτικά δεδομένα και τυχαίοι παράγοντες

Όλα τα παραπάνω κριτήρια συνδυάζονται με την πρακτική εφαρμογή το «χρυσού κανόνα» επιλογής σπουδών κι επαγγελμάτων, ο οποίος οδηγεί στη διαπίστωση ότι: Άτομα με υψηλές επιδόσεις και ισχυρή θέληση, μπορούν να επιλέγουν από ευρύτερο πεδίο επαγγελμάτων που τους ταιριάζουν ακόμα κι από εκείνα με αρνητικές προοπτικές ή εκείνα που δε συντρέχουν στην περίπτωσή τους άλλοι θετικοί παράγοντες όπως τα οικογενειακά, τα οικονομικά, τα εκπαιδευτικά δεδομένα. Αντίθετα, άτομα με χαμηλές επιδόσεις, χωρίς σοβαρές ελπίδες βελτίωσής τους και με αδύναμη θέληση, είναι προτιμότερο να στρέφονται σε σπουδές κι επαγγέλματα που κατ’ αρχήν τους ταιριάζουν και κατά δεύτερο λόγο έχουν διαπιστωμένες καλές προοπτικές στην αγορά εργασίας, ή για τα οποία συνυπάρχουν και άλλοι θετικοί παράγοντες από τους προαναφερθέντες.

Όπως υποδεικνύουν πλήθος μελετών και άρθρων σχετικών με την αναζήτηση εργασίας ή τον επαγγελματικό προσανατολισμό επαγγέλματα που συνδέονται με την πληροφορική και τις νέες τεχνολογίες είναι τα επαγγέλματα που θα παράγουν ειδικότητες με μεγάλη ζήτηση, ιδιαίτερα από τη στιγμή που πολλές ειδικότητες σ’ αυτόν τον κλάδο δεν έχουν ακόμα καν σχηματιστεί.

Προγραμματιστές, αναλυτές συστημάτων, στελέχη ανάπτυξης εφαρμογών, μηχανικοί λογισμικού, υποστηρικτές βάσεων δεδομένων, αναλυτές δεδοένων και γενικότερα στελέχη που πάντα επιμορφώνονται και κρατάν επαφή με τις εξελίξεις στις νέες τεχνολογίες είναι αυτά που θα έχουν πάντα θέση στην αγορά εργασίας στο μέλλον.  Οι λόγοι γι’ αυτό είναι προφανείς, καθώς η τεχνολογία και τα δεδομένα παίζουν πλέον τόσο σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα, την εργασία, την επιχειρηματικότητα, τη διακυβέρνηση και γενικώς σε κάθε πλευρά της κοινωνίας.

Ακόμα, επαγγέλματα Ειδικής Αγωγής & Πρόνοιας, όπως ειδικός παιδαγωγός, εργοθεραπευτής, λογοθεραπευτής, κοινωνικός λειτουργός, αλλά κι επαγγέλματα που γενικά σχετίζονται με την περίθαλψη (όπως νοσηλευτές) έχουν θετικους δείκτες, καθώς είναι δεδομένη η άνοδος του προσδόκιμου ζωής, αλλά και το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ειδική εκπαίδευση.

Στην αντίπερα όχθη, ιδιαίτερα αρνητικές προοπτικές έχουν τα επαγγέλματα που εντάσσονται σ όλους τους κλάδους των Καλών Τεχνών, ειδικά οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, σκηνογράφοι, καθώς και, αν και σε μικρότερο βαθμό, οι χορευτές και μουσικοί, οι οποίοι απασχολούνται σε κάποιο βαθμό εποχικά.

Πιο εξειδικευμένα μεγάλη κάμψη έχει η αγορά εργασία σ’ ότι αφορά τους γραφίστες και τους διακοσμητές, κυρίως λόγω της κρίσης, αλλά και την πληθώρα αποφοίτων από διάφορων ειδών σχολές, δημόσιες και ιδιωτικές, κατά τα τελευταία χρόνια. Φυσικά, όπως και σε κάθε περίπτωση οι καλοί επαγγελματίες του κάθε κλάδου, αλλά και όσοι διατηρούν ένα καλό οικογενειακό κι επαγγελματικό δίκτυο, μπορούν να εξασφαλίσουν εργασία, ακόμη και σε περιοδική ή εποχιακή βάση.

Πηγή: «Σύχρονος επαγγελματικός προσανατολισμός – Ο χρυσός κανόνας για τις επιλογές σταδιοδρομίας», Θεόδωρος Κατσανέβας, Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, 2012

Advertisements