Με την υπερχείλιση της ψηφιακής πληροφορίας στο Διαδίκτυο, το οικοσύστημα της γνώσης έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Τα ψηφιακά μέσα, πέρα από κύρια πηγή ψυχαγωγίας για τα παιδιά, αποτελούν επίσης όλο και περισσότερο ένα εκπαιδευτικό και κοινωνικό εργαλείο. Παρά τις δυνατότητές τους ωστόσο, τα ψηφιακά μέσα εμποδίζονται από το ίδιο το μέγεθος του περιεχομένου τους καθώς και πρακτικά ζητήματα, όπως το φιλτράρισμα ακατάλληλου περιεχομένου.

Όλες μαζί αυτές οι προκλήσεις αφήνουν τα παιδιά εκτεθειμένα σε μη ασφαλείς ψηφιακούς ρύπους, όπως το άσεμνο και βίαιο περιεχόμενο, εκφοβισμό στον κυβερνοχώρο, και τον εθισμό της τεχνολογίας. Ορίζουμε αυτούς τους ψηφιακούς ρύπους ως «πληροφορύπανση» (από το αγγλικό «infollution»).

Η λέξη «πληροφορύπανση» είναι μια νέα λέξη που συνδυάζει τις λέξεις «πληροφορίες» και «ρύπανση» για να σημάνει τα αρνητικά, τις ρυπογόνες παρενέργειες της πληροφορικής επανάστασης. Όπως και η ρύπανση στο φυσικό μας κόσμο, έτσι και η «πληροφορύπανση» στον ψηφιακό κόσμο μας είναι ένα ακούσιο υποπροϊόν της υπερβολικής και ανεξέλεγκτης χρήσης των πηγών. Επιπλέον, μπορεί να είναι ιογενής, εξαπλώνεται αμέσως και ανεξέλεγκτα. Γιατί; Επειδή είμαστε εκπληκτικά συνδεδεμένοι στον ψηφιακό κόσμο. Επηρεάζει τα μυαλά και τις σκέψεις των παιδιών μας πολύ έντονα.

Για παράδειγμα, η Νότια Κορέα, μία από τις κορυφαίες χώρες πληροφορικής στον κόσμο, αντιμετωπίζει σοβαρές παρενέργειες του διαδικτύου. Περίπου το 15% των παιδιών και των εφήβων είναι εθισμένοι στο διαδίκτυο και στα video games ενώ έχουν εύκολη πρόσβαση σε άσεμνο υλικό και κυβερνοβία. Μερικά στατιστικά στοιχεία είναι αρκετά ανησυχητικά και χρειάζονται περαιτέρω προσοχή:

90% των παιδιών εκτίθενται πρώτη φορά σε άσεμνο υλικό πριν από την ηλικία των 12.

30% των παραβατών σεξουαλικού εγκλήματος είναι κάτω των 19. Και, το ένα τέταρτο από αυτούς μιμείται απευθείας σύνδεση πορνό.

Περίπου το ήμισυ όλων των παιδιών έχουν παίξει βίαια παιχνίδια.

Με την ανάπτυξη έρχονται οι προκλήσεις και οι κορυφαίες χώρες έχουν αποκτήσει πρόσφατα επίγνωση του κινδύνου της πληροφορύπανσης για τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης του αριθμού των περιπτώσεων εθισμού (και παιχνιδιών) στο internet. Είναι επιτακτική ανάγκη να μάθουμε από προηγμένες χώρες όπως η Κορέα και η Σιγκαπούρη και να προστατεύσουμε τα παιδιά από τους πιθανούς κινδύνους που έρχονται μαζί με τα οφέλη προκαταβολικά.

Η πληροφορύπανση είναι ένα νέο είδος ρύπανσης στην Ευρώπη του 21ου αιώνα. Για πολύ καιρό, έχουμε αγνοήσει συνεχώς τους σοβαρούς συναγερμούς για τη ρύπανση στο όνομα της οικονομικής ανάπτυξης. Η ενοχλητική αλήθεια είναι ότι προκαλείται περιβαλλοντική κρίση στο φυσικό πλανήτη μας. Δεν πρέπει να περάσει άλλη μια κρίση στις μελλοντικές γενιές μας.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κυβερνοχώρος είναι μια πραγματικότητα που συνδέει τον κόσμο, είναι σημαντικό για τις χώρες να αναπτύξουν ένα καθαρά ηθικό και ψηφιακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα αλφαβητισμού σε μια κοινή προσπάθεια για ενεργή προστασία των παιδιών από πληροφορύπανση.

Ως ένα από τα μέτρα για την καταπολέμηση της πληροφορύπανσης στην Κορέα, μία εταιρία εισάγει το πρόγραμμα «Ψηφιακά Παιδιά» στη Σεούλ. Η IZ ξεκίνησε το πρόγραμμα για να βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν τις πιθανές βλαβερές συνέπειες των ψηφιακών μέσων και να τους διδάξει πρακτικές οδηγίες για την ασφάλεια και την ηθική στον κυβερνοχώρο με interactive ψηφιακά εκπαιδευτικά εργαλεία μεγιστοποιώντας τη μάθηση της αποτελεσματικότητας.

Αυτό το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδιά κάτω των 13 ετών και περιλαμβάνει διαδραστικό ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και εκστρατείες για οικογένειες. Σε τελική ανάλυση, έχει ως στόχο την προώθηση της πράσινης ψηφιακής περιβαλλοντικής συνείδησης όχι μόνο μεταξύ των οικογενειών με μικρά παιδιά, αλλά και στο ευρύ κοινό.

Για παράδειγμα, ένα από τα ψηφιακά προγράμματα για τα παιδιά είναι η διαδραστική έκθεση, «Περιπέτεια του ψηφιακού ήρωα» για τα παιδιά που μαθαίνουν 7 κανόνες πως να γίνουν σαν τον «ήρωα» ο οποίος σώζει το μολυσμένο από άχρηστες πληροφορίες ψηφιακό κόσμο.

7 συνήθειες για να γίνεις ψηφιακός ήρωας:

1. Κατανόηση των βλαβερών συνεπειών της πληροφορύπανσης.

2. Υπόσχεση πότε, πού, πώς και ποιο είναι το περιεχόμενο το οποίο μαζί με την οικογένειά σας θα απολαύσετε.

3. Αποκλεισμός πληροφορύπανσης με ειδικό λογισμικό και άλλα εργαλεία.

4. Σεβασμός των ανθρώπων που θα συναντήσετε στον ψηφιακό κόσμο.

5. Διάλογος με τους γονείς για τις ψηφιακές σας εμπειρίες.

6. Καλό παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους και δημιουργικά.

7. Δημιουργικός ψηφιακός κόσμος!

Κλείνοντας, να επαναλάβουμε ότι η ευαισθητοποίηση περί της επιβλαβούς πλευράς του Διαδικτύου, είναι ζωτικής σημασίας, ιδίως μεταξύ των παιδιών, δεδομένου ότι η πρόληψη είναι πολύ λιγότερο δαπανηρή από την αντιμετώπιση. Πρέπει επίσης να βοηθήσουμε στην οικοδόμηση μιας δημόσιας συναίνεσης για την καταπολέμηση της πληροφορύπανσης και να προσπαθήσουμε για αποτελεσματικότερη νομοθεσία.

Διαβάστε ή ζητήστε το αρχείο Ασφάλεια στο Διαδίκτυο: Το αντίδοτο στην πληροφορύπανση όπως παρουσιάστηκε στο 4ο συνέδριο Conference on Informatics in Education – Η Πληροφορική στην εκπαίδευση (4th CIE 2012) για τονενημερωτικό κόμβο «Ασφάλεια στο Διαδίκτυο», ο οποίος αποσκοπεί στην έγκυρη, αξιόπιστη και επικαιροποιημένη ενημέρωση εκπαιδευτικών, μαθητών καθώς και των γονιών και κηδεμόνων τους, για ασφαλέστερη χρήση του Διαδικτύου.

Πηγή: unesco.org (Τμήμα ICT in Education – UNESCO Bangkok) από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο.

Advertisements