Στην εποχή που ζούμε, με τα μεγάλα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα λόγω κρίσης, πολέμων, προσφυγικού κι άλλων κοινωνικών ζητημάτων είναι ίσως ακόμα πιο σημαντικό να προσπαθήσουμε περισσότερο ώστε τα παιδιά μας ν’ αποκτήσουν κοινωνική συνείδηση, να είναι ανοιχτόμυαλοι και να κατανοούν έννοιες όπως δικαιοσύνη και ισότητα. Ο καλύτερος τρόπος να κάνουμε κάτι τέτοιο είναι, και θεωρώ πως πάντοτε θα είναι, δίνοντας το καλό παράδειγμα, έχοντας οι ίδιοι ευαισθησία σε κοινωνικά θέματα και προβλήματα.

Υπάρχουν όμως και πιο συγκεκριμένοι τρόποι που μπορεί ένας γονιός να διδάξει στο παιδί του πως να είναι κοινωνικά συνειδητοποιημένο. Πρώτα απ’ όλα είναι καλό να μην αποφεύγουμε να μιλήσουμε στα παιδιά μας για προνόμια και διαφορές μεταξύ προνομίων ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Άλλωστε τα παιδιά θα καταλάβουν κι από μόνα τους κάποιες κοινωνικές ανισότητες, απλά και μόνο παρατηρώντας τους γύρω τους, είτε στο οικογενειακό είτε και στο σχολικό τους περιβάλλον. Θα τους βοηθήσουμε πολύ εάν τους εξηγήσουμε για ποιο λόγο υπάρχουν οι ανισότητες και πως αυτές λειτουργούν, δίνοντας παραδείγματα που τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν.

Ένας ακόμα τρόπος για να έχουν τα παιδιά μας συνείδηση της διαφορετικότητας είναι με το να έχουν και να παίζουν με παιχνίδια που εκπροσωπούν διαφόρων ειδών κοινωνικές ταυτότητες. Δεν είναι απαραίτητο ένα παιδί να διαβάζει, για παράδειγμα, βιβλία με ήρωες μόνο αγόρια, εάν είναι αγόρι, ή κορίτσια, εάν είναι κορίτσι. Το να διαβάζει ένα βιβλίο με κεντρικό ήρωα ένα πρόσωπο εντελώς διαφορετικό από το ίδιο στο φύλλο, φυλή ή και οικονομική τάξη, θα το βοηθήσει ν’ αναπτύξει την ενσυναίσθησή του και να μπορεί να ταυτιστεί καλύτερα με την οπτική γωνία κάποιου άλλου.

Επιπλέον, κάθε φορά που τα παιδιά μας κάνουν μια ερώτηση σχετική με διαφορές (π.χ. «γιατί αυτός ο κύριος κάθεται σε καροτσάκι;»), καλό είναι να αδράξουμε την ευκαιρία και να τους μιλήσουμε γι’ αυτές τις διαφορές. Εάν αντίθετα διστάσουμε, υπάρχει ο κίνδυνος να δώσουμε το μήνυμα στα παιδιά μας πως κουβέντες τέτοιου είδους είναι ταμπού και να τα μπερδέψουμε περισσότερο. Σε τέτοιες περιπτώσεις η έκθεση στη διαφορετικότητα και η κουβέντα γι’ αυτή πάντα ξεκαθαρίζει τις απορίες και δείχνει πως κι εμείς σαν γονείς είμαστε ανοιχτοί στις σχέσεις με όλους τους συνανθρώπους μας.

Εκτός απ’ τις ερωτήσεις των παιδιών μας καλό είναι ν’ ακούμε και τις απόψεις τους για όποια θέματα τους απασχολούν, χωρίς να τους απαξιώνουμε. Είναι δύσκολο, γιατί σαν γονείς έχουμε συνηθίσει να ‘χουμε πάντα δίκιο, αλλά η συζήτηση με τα παιδιά μας είναι ο ιδανικότερος τρόπος να γνωρίσουμε τα παιδιά μας καλύτερα και να κουβεντιάσουμε για σημαντικά θέματα που μπορεί να τους απασχολούν. Εάν για παράδειγμα τα παιδιά μας είναι μπερδεμένα για θέματα της επικαιρότητας, το καλύτερο είναι να τους μιλήσουμε με τρόπο που θα τα καταλάβουν καλύτερα, ώστε να είναι ξεκάθαρα γι’ αυτούς και να έχουν καλύτερη αντίληψη της πραγματικότητας.

Εάν θέλουμε τα παιδιά μας να μάθουν περισσότερα πράγματα απ’ αυτά που διδάσκει η δημόσια (ή ιδιωτική) εκπαίδευση τότε πρέπει να παρακολουθούμε τι μαθαίνουν στο σχολείο και να φροντίζουμε να καλύπτουμε τα κενά. Η διδασκαλία συγκεκριμένων θεμάτων, ιστορικών, οικονομικών και κοινωνικών, στο σχολείο γίνεται από μία οπτική γωνία και καλό είναι να συμπληρώσουμε κάποιες λεπτομέρειες, εάν θέλουμε τα παιδιά μας να μαθαίνουν περισσότερα και πιο ολοκληρωμένα.

Σε περιπτώσεις που μιλάμε με τα παιδιά μας και δεν μπορούμε να λύσουμε όλες τις απορίες μας, καλό είναι να το παραδεχόμαστε. Όπως αναφέρθηκε και πριν, έχουμε συνηθίσει να είμαστε οι παντογνώστες, αλλά καλύτερο είναι να παραδεχόμαστε άγνοια, παρά να λέμε ανακρίβειες. Τα παιδιά μας θα εκτιμήσουν την ειλικρίνιά μας και θα δώσουμε και πάλι το καλό παράδειγμα.

Τέλος, με το να είμαστε κοινωνικά δραστήριοι δίνουμε επίσης το καλό παράδειγμα στα παιδιά μας. Ο εθελοντισμός και η προσφορά είναι ένας υπέροχος τρόπος να δείξουμε στο παιδί πως λειτουργεί η κοινωνική προσφορά και πως μας δίνει ρόλο στην προσπάθεια να βελτιώσουμε τα κακώς κείμενα της κοινωνίας. Τα παιδιά μας έτσι θα βλέπουν τους γονείς να κάνουν αυτό που διδάσκουν στα ίδια. Ιδανικότερα μπορούμε να  συμμετάσχουμε σε κάποιο εθελοντικό πρόγραμμα ή δράση μαζί με τα παιδιά μας και μάλιστα να τους αφήσουμε να διαλέξουν αυτά το είδος του προγράμματος, ώστε να το αισθάνονται δικό τους και να εμπλακούν περισσότερο σε αυτό.

Advertisements